Translate!

maandag 11 februari 2013

Analyse: Het Joint Strike Fighter Project: Wat nu? (juni 2009)

Het gerommel omtrent de “JSF” is alweer een maand achter de rug. De PvdA en het CDA lieten de kwestie niet uitdraaien op een crisis, wat een rampscenario had kunnen betekenen voor alle coalitiepartijen. Maar wat zijn de nieuwe mogelijkheden na deze doorbraak? Zitten we nu aan de JSF vast of niet? Wie zijn de winnaars en wie de verliezers? Hoe ziet de toekomst er uit? De JSF-soap beschreven, en een vooruitblik naar wat komen gaat.

door Tamer Salah,
Een harde confrontatie in de coalitie leek onafwendbaar, maar een “Haags compromis” voorkwam op 22 april jongstleden een mogelijke kabinetscrisis. De Joint Strike Fighter, de F-35; hét beoogde nieuwe gevechtsvliegtuig van het Nederlandse defensieapparaat, gaat er naar alle waarschijnlijkheid toch komen.

Met het uitstellen van de beslissing tot definitieve aanschaf konden zowel de PvdA als het CDA leven. Een politiek schaakmat was het beide partijen niet waard, en dus werd een wijziging in het regeerakkoord gerealiseerd. Het besluit tot finale aankoop wordt nu een kabinetsperiode uitgesteld (2012).

Door de knieën
De PvdA is altijd faliekant tegen de aanschaf van de JSF geweest, maar ging op het moment suprême toch overstag. PvdA door de knieën, staatssecretaris Jack de Vries zijn zin. Want zo kwam het over op vrijwel de gehele oppositie. Hamer en de zijnen werden in de media welhaast geslacht vanwege de “draaikonterij”. Op TV, in de krant maar bovenal in de Tweede Kamer vlogen snerende one-liners van fractievoorzitters en partijleden de PvdA om de oren.

De staatssecretaris van Defensie wist een deal te sluiten dat het oorspronkelijke CDA-plan nauwelijks ontloopt. Het enige tastbare dat de PvdA heeft bereikt, is dat pas volgend jaar zal worden besloten over het tweede testvliegtuig. Een formaliteit. En dus kan het CDA worden aangemerkt als winnaar in deze clash.

Alternatieven in rook op

Dat was de soap van toen. We zijn nu een maand verder, en de actualiteit van 22 april en de dagen erna is langzaamaan naar de achtergrond verdreven. Maar hoe gaat het nu verder? De alternatieven die voorhanden lagen zijn flink uitgedund. Belangrijkste concurrent van Lockheeds JSF, het Zweedse Saab, bood een goedkopere en qua prijsopgaaf duidelijkere offerte aan dan de Amerikanen, maar stelde één voorwaarde: ga nu (lees: april) met ons in zee, of het aanbod gaat in rook op. Dat laatste is vorige maand gebeurd.

Er is dus in feite geen alternatief meer, behalve volledig afzien van de definitieve aankoop in 2012. Dit toont in een klap aan waarom het CDA zoveel baat heeft bij deze tussenoplossing, en het PvdA de grote verliezer lijkt te zijn. Als er over drie jaar een nieuwe regering zetelt in Den Haag, komt een van de belangrijkste argumenten van het CDA en Jack de Vries nog beter uit de verf. Namelijk: waarom stoppen, nu we zoveel geld geïnvesteerd hebben? Het verklaart mogelijk waarom de Vries zich sinds het ‘compromis’ met de PvdA zich in zijn schulp heeft teruggetrokken. Wellicht om zijn overwinning te vieren.

Vink maar aan!
De eindbestemming lijkt voorspelbaar; de JSF gaat er gewoon komen. Maar niks is zo veranderlijk als het weer de politiek. Volgend jaar valt het besluit voor het tweede testtoestel, en in de jaren erna kunnen we nog genoeg gesteggel verwachten wat betreft de definitieve aankoop van de JSF. Maar wie weet zijn er dan wel andere politieke partijen aan de macht, die er weer een heel andere kijk op hebben. Het is wachten op de landelijke verkiezingen in mei 2011. Bent u tegen de JSF? Vink maar aan: GroenLinks, SP, D66 of PVV. Wel gecharmeerd van zo’n robuust gevechtsvliegtuig met ballen? Dan een kruisje bij: CDA, ChristenUnie of de VVD.

Geen opmerkingen:

Een reactie posten